Sıvı reçine, prese bağlanmış ve ısıtılmış uygun metal kalıplar içindeki kuru takviye malzemesi üzerine dökülür veya pompalanır. 17–70 bar arasında uygulanan hidrolik basınç sıvı reçinenin takviye malzemeleri arasında akmasını ve sertleşme tamamlanana kadar malzemenin kalıp içinde sabit tutulmasını sağlar. Sertleşme sıcaklığı ortalama 96-177°C arasında değişir. Islak sistem kalıplama yöntemi 1940’ların başlarında kullanılmaya başlanan ilk basınçlı kalıplama yöntemidir.
REÇİNELER
Islak sistem pres kalıplama reçineleri genellikle termoset polyesterlerdir. Bununla birlikte vinil ester, epoksi ve diğer reçineler de kullanılabilir. Genellikle sertleşme için dışarıdan sadece ısı uygulaması gerektiren bir sıvı uygulama sistemi oluşturmak üzere pigment ve katalizör kullanılmasının yanı sıra kil, kalsiyum karbonat ve alümina gibi inert malzemelerinde katılabildiği reçinelerdir. Reçine ve katalizörler sıcak kalıbın tamamına yayılmadan sertleşmeyecek şekilde seçilmelidir. Düşük çekme oranına sahip reçineler en yaygın kullanılanlardır. Buna rağmen reçineler aşınmaya dayanıklılık, yüksek elektriksel dayanım, alev dayanımı, yüksek fiziksel dayanım veya tüm bu özelliklerin kombinasyonuna sahip parçalar üretmek amacıyla modifiye edilebilirler.
TAKVİYE MALZEMELERİ
Genellikle yaş sistemlerde kullanılan başlıca takviye malzemeleri şunlardır:
Preformlar (Ön şekillendirilmiş takviyeler): Önceden belirlenen uzunluklarda kırpılan takviye malzemeleri ve genellikle vakum tablası üzerinde bu takviyelerin kalıplanacak parçanın boyutuna yakın olacak şekilde, önceden şekillendirilmesi esasına dayanan bir prosestir. Preform üretimi için şekil A’da görülen “Yönlendirilmiş elyaf yöntemi” ve şekil B’de görülen “Plenum odası yöntemi” kullanılmaktadır. Her iki proses, ekseni etrafında dönen bir tabla üzerine kırpılan lişeri dağılmadan ve yere düşmeden bir arada tutabilmek için vakum uygulama ilkesine dayanmaktadır. Preform üretiminde kırpılan elyafı birarada tutmak için bağlayıcı reçine kırpılmış cam elyafı üzerine püskürtülmekte ve bir fırında kurutulmaktadır. Böylece hazırlanan preformun taşınabilirliliği sağlanmaktadır.
Kırpılmış demetten keçe : Kırpılmış demetten keçe şablonuna uygun olarak kesilir ve sıvı reçine uygulama öncesinde kalıp yüzeyine yerleştirilir.
Kontinü demetten keçe : Bir kaç sebepten dolayı ıslak sistemlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sebepler taşımaya daha dayanıklı olması, kalıp içerisinde takviye malzemesinin homojen bir dağılım göstermesi, preformlar ve kırpılmış demetten keçelerle karşılaştırıldığında karmaşık şekillerin kalıplanmasına daha elverişli olmasıdır. Kontinü demetten keçe üzerinde kullanılan bağlayıcılar genellikle ısı ile şekillendirilme özelliğine sahip olduklarından, bu tür keçeler kalıp yüzey şekillerine daha kolay uyum sağlamaktadır.
EKİPMANLAR
Hidrolik presler ve uygun metal kalıpları içeren ıslak sistem kalıplama ekipmanları temel olarak SMC ve BMC ile benzer niteliktedir.Ancak, ıslak sistemin daha düşük kalıplama basınçlarında çalışması nedeniyle daha basit bir ekipman kullanılabilir. Preform kullanılması halinde ekipman maliyeti biraz daha yüksek olacaktır.
ISLAK SİSTEM KALIPLAMANIN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI
Islak kalıplama sistemi her iki yüzü düzgün ürün elde edilebilme, kapalı kalıp toleransı içinde boyutsal stabilite ve kalıp yüzey görününümünü aynen aktarabilme özellikleriyle SMC ve BMC kalıplama yöntemlerinin sağladığı bir çok avantaja sahiptir. Takviye oranının yükseltilebilme olanağı ve elyaf boyunun daha uzun tutulabilmesi sayesinde daha yüksek mekanik mukavemet değerleri sağlanabilmektedir. Islak kalıplama sisteminin dezavantajları başında, parçalarda ters dönüş ve farklı kalınlıkta takviye setlerinin yapılamaması gelmektedir. Islak kalıplama sistemi SMC ve BMC yöntemlerine kıyasla, daha emek yoğundur ve proses firesi daha yüksektir.
ISLAK SİSTEM PRES KALIPLAMA UYGULAMALARI
Islak sistem uygulamaları, aşağıda belirtildiği gibi büyük pazarlarda, geliştirilmeye devam etmektedir.
• Otomotiv
• Ev aletleri ve ekipmanları
• İnşaat
• Elektrik
• Tarım
• Tüketim malları /eğlence
• Korozyona dayanıklı hizmet sektörü.
